kategoria: Zasady przeprowadzania sztucznego rozrodu, inkubacji ikry i wychowu materiału zarybieniowego
Dla przyspieszenia procesu dojrzewania płciowego stosuje się wstrzykiwanie tarlakom wyciąg przysadki mózgowej (hypophysis cerebri). Zabieg ten nazywa się hypofizacja. Najczęściej używane są do tego przysadki mózgowe karpia lub leszcza. Mogą one być konserwowane w alkoholu lub acetonie (Shehadeh 1973). Przetrzymywane w alkoholu zachowują aktywność przez 2 lata, a odwodnione w acetonie i wysuszone mogą być użyte nawet po 6—10 latach. Przed iniekcją przysadki rozdrabnia się w małej ilości wody destylowanej lub 0,3—1% roztworze chlorku sodu. Otrzymaną zawiesinę rozcieńcza się do pożądanej objętości i wstrzykuje rybom po odfiltrowaniu cząstek o rozmiarach mogących zaczopować igłę strzykawki.
Wielkość iniekcji określa się na podstawie masy wysuszonych przysadek. Dla hypofizacji karpia zaleca się w Polsce używać 3,5 mg przysadki na każdy kilogram masy ciała ikrzycy (Matlak 1970), a dla amura białego i tołpygi 4 mg wstrzyknięte w 2 dawkach (Wolny 1971). Wielkość dawki powinna się zmieniać w zależności od stopnia dojrzałości tarlaków. Ryby z bardziej dojrzałymi gonadami silniej reagują na hypofizację. Preparat wstrzykuje się najczęściej w mięśnie grzbietowe. W ostatnim dziesięcioleciu w celu przyspieszenia ... czytaj dalej
kategoria: Zasady przeprowadzania sztucznego rozrodu, inkubacji ikry i wychowu materiału zarybieniowego
Wybór sposobu i miejsca pozyskiwania tarlaków zależy od ich gatunku, rozmieszczenia i zagęszczenia w zbiorniku. Każdy z gatunków ma swoisty sposób, czas i miejsce odbywania rozrodu, toteż w każdym przypadku pozyskiwanie przeprowadza się inaczej.
Tarlaki reofilnych ryb łososiowatych (pstrąg, troć) pozyskiwane są najczęściej w okresie jesiennym za pomocą agregatów prądotwórczych i po złowieniu przetrzymywane w basenach lub stawach aż do chwili osiągnięcia przez nie dojrzałości płciowej (Schoennett, Gęsicki 1957). Sielawę, której liczebność jest stosunkowo duża, odławia się w okresie rozrodu wontonami, a ikrę pozyskuje tylko od osobników dojrzałych. Sieję i pelugę odławia się w jesieni również wontonami, przetrzymuje w sadzach lub basenach i pozyskuje ikrę w miarę uzyskiwania przez ryby dojrzałości. Szczupaka najłatwiej jest odławiać narzędziami pułapkowymi i przetrzymywać w basenach. Do połowu tarlaków sandacza używa się zarówno narzędzi stawnych jak i ciągnionych, a potem przetrzymuje się je w stawach łub zagrodach.
Wszelkie manipulacje z tarlakami (wybieranie z sieci, przenoszenie, przetrzymywanie) muszą być bardzo ostrożne. Niewielkie uszkodzenia lub duże zmęczenie ryb nie pozwala na dłuższe ich ... czytaj dalej
kategoria: Podstawowe zasady i elementy gospodarowania
Gospodarka rybacka w jeziorach, zbiornikach zaporowych i rzekach, w odróżnieniu od gospodarki stawowej, jest najczęściej mniej intensywna i osiąga przeważnie wydajność niższą niż możliwości produkcyjne tych zbiorników. Potwierdzają to liczne przykłady wystąpienia poważnego wzrostu wydajności w następstwie zajścia nagłych zmian w środowisku. Na przykład wprowadzenie do jeziora nowego gatunku lub wystąpienie przyduchy powodowały wielokrotny wzrost wydajności połowów. Na tej podstawie można sądzić, że umiejętne gospodarowanie, oparte nie tylko na tradycyjnie prowadzonej eksploatacji, lecz na rozumnej ingerencji w środowisko, może doprowadzić do jeszcze wyższej wydajności.
Właściwie prowadzona gospodarka planowa pozwala uzyskać maksymalną ilościowo i jakościowo produkcję przy minimalnych nakładach wraz z zachowaniem jej ciągłości. Planowanie musi opierać się na zdobyczach różnych dziedzin wiedzy, ponieważ każdy zbiornik stanowi swoisty — specyficzny układ. Ocenę potencjalnych możliwości danego zbiornika i wytyczne kierunku dalszego postępowania umożliwia poznanie konkretnych warunków. Potwierdziły to badania prowadzone na jeziorze Tajty i na jeziorach węgorzewskich. Uzyskane wyniki stanowiły podstawę ... czytaj dalej
kategoria: Gospodarka rybacka
Opiekę weterynaryjną nad gospodarstwami rybackimi sprawują pracownie chorób ryb przy Zakładach Higieny Weterynaryjnej. Powierzono im prowadzenie wszystkich spraw związanych ze stanem zdrowotnym ryb i stanem stanitarnym gospodarstw rybackich. Równolegle działalność taką prowadzi kilka placówek naukowych. Należą do nich odnośne pracownie i zakłady przy wyższych uczelniach oraz w instytutach naukowych. Prowadzą one badania teoretyczne i praktyczne, a dodatkowo sprawują bezpośrednią opiekę nad wybranymi gospodarstwami.
Nadzór nad stanem czystości wód sprawują Ośrodki Badań i Kontroli Środowiska, podległe Urzędom Wojewódzkim. Podległe im laboratoria wykonują badania terenowe, na podstawie których charakteryzują stan czystości wód w badanym rejonie.
Szkolenie w celu podnoszenia kwalifikacji rybackich prowadzone jest w formie: kursów organizowanych przez przedsiębiorstwa dla rybaków i mistrzów rybackich, kurs-konferencji organizowanych przez NOT oraz szkolenia dla kadry kierowniczej organizowanego przez Instytut Rybactwa Śródlądowego.
Szkoleniem w zakresie zawodowym zajmują się w Polsce dwie zasadnicze szkoły rybackie w Sierakowie d Giżycku kształcące rybaków śródlądowych. Obie szkoły prowadzą własne ... czytaj dalej
kategoria: Gospodarka rybacka
W 1976 r. w rękach prywatnych znajdowało się około 2% ogólnej powierzchni jezior. Pozyskiwano z niej 165 ton ryb, co stanowiło 1,7% ogólnych odłowów. Zbiorniki prywatne posiadają niewielką powierzchnię i są bardzo rozrzucone w terenie: W celu usprawnienia gospodarowania na tych obiektach zorganizowano terenowe zrzeszenia drobnych producentów ryb. Rozpoczęły one swoją działalność najpierw na terenie województwa krakowskiego i gdańskiego. W 1978 r. utworzono ogólnopolskie Zrzeszenie Producentów Ryb jako organizację społeczno-zawodową, mającą na celu intensyfikowanie produkcji, a także podnoszenie poziomu fachowego i warunków pracy jego członków. W zrzeszeniu działają okręgowe i wojewódzkie koła producentów ryb. ... czytaj dalej
kategoria: Gospodarka rybacka
Polski Związek Wędkarski jest organizacją społeczną, której podstawowym celem jest ujęcie wędkarstwa w zorganizowaną formę i stworzenie członkom Związku dogodnych warunków do uprawiania sportu wędkarskiego, wypoczynku po pracy i turystyki wędkarskiej. Związek rozwija również w swoich członkach umiłowanie przyrody i wpaja znajomość zasad gospodarki rybnej. Realizuje swoje cele między innymi przez dzierżawę i przyjmowanie wód w użytkowanie. Na tych wodach prowadzi prawidłową gospodarkę rybną. Posiada ośrodki zarybieniowe i gospodarstwa rybackie. Całą działalność Związku koordynuje Zarząd Główny, któremu podlegają zarządy okręgowe, posiadające uprawnienia do administrowania dzierżawionymi wodami. Działalność gospodarczą prowadzą Międzyokrę-gowe Zespoły Gospodarki Rybacko-Wędkarskiej, których w 1978 roku było 12. W 1976 r. PZW administrowało-17,4 tys. ha jezior, 42,6 tys. ha rzek i 23,9 tys. ha zbiorników zaporowych. Oprócz połowów wędkarskich odłowiono z nich 280 ton ryb na drodze eksploatacji przemysłowej, odprowadzając z tego do Centrali Rybnej 179 ton. ... czytaj dalej
kategoria: Gospodarka rybacka
Główną rolą w produkcji ryb słodkowodnych odgrywają Państwowe Gospodarstwa Rybackie, które w 1976 r. skupiały 277 842 ha jezior, co stanowi około 69% powierzchni wszystkich jezior i rzek w Polsce. Pochodziło z nich 92,8% ogółu ryb odprowadzanych do Centrali Rybnej (tab. 23). Od 1 kwietnia 1974 r. są to wielozakładowe przedsiębiorstwa działające, na pełnym własnym rozrachunku gospodarczym. Dysponują one możliwościami koncentrowania środków inwestycyjno-remontowych, organizacji operatywnych brygad remontowo-budowlanych, wdrażania postępu technicznego, wymiany doświadczeń oraz rozwijania ruchu racjonalizatorskiego. Duże i silne ekonomicznie przedsiębiorstwa gospodarujące na jeziorach mają pełne możliwości wykorzystania zdolności produkcyjnej tych zbiorników jak również posiadanego sprzętu i urządzeń.
Dużo mniejsza powierzchnia wód eksploatowana jest przez inne gospodarstwa państwowe, nie podlegające Centralnemu Zarządowi Przedsiębiorstw Gospodarki Rolnej. Wody te charakteryzuje duże rozdrobnienie i rozrzucenie w terenie. Stanowią one około 1% łącznej powierzchni rzek i jezior. Większy areał zajmują jedynie zbiorniki podległe szkołom wyższym i instytucjom naukowym. Największą z nich część (799 ha jezior) ... czytaj dalej
kategoria: Gospodarka rybacka
Gospodarką rybacką w wodach śródlądowych w Polsce zajmują się obecnie 3 sektory; państwowy, spółdzielczy i prywatny, dodatkowo także organizacja społeczna — Polski Związek Wędkarski. Podziału wód śródlądowych w Polsce pomiędzy użytkowników dokonano już w kilka lat po II Wojnie Światowej. Od tego czasu nie zaszły żadne istotniejsze zmiany.
Łączna powierzchnia użytkowanych rybacko jezior w 1976 r. wynosiła 303,5 tys. ha, rzek 65,4 tys. ha i zbiorników zaporowych 33,8 tys. ha. Z tej powierzchni w roku 1976 pozyskano 9 579 ton ryb. Koordynację branżową w dziedzinie hodowli i produkcji ryb sprawuje Centralny Zarząd Przedsiębiorstw Gospodarki Rolnej. Porozumienia o współpracy w tej dziedzinie zawarły wszystkie przedsiębiorstwa i zakłady podległe Ministerstwu Rolnictwa, Ministerstwu Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego, Polskiej Akademii Nauk, Centralnemu Związkowi Spółdzielczości Pracy i Polskiemu Związkowi Wędkarskiemu. Naczelną jednostką nadzorującą i koordynującą działalność rybacką oraz kontrolującą realizacje porozumień jest Ministerstwo Rolnictwa.
Wszystkie jednostki prowadzące gospodarkę rybacką podzielić można na trzy grupy:
— Specjalistyczne przedsiębiorstwa rybackie, do których ... czytaj dalej
kategoria: Gospodarka rybacka
Zasadniczym aktem prawnym ujmującym w jednolite formy organizację rybactwa śródlądowego w Polsce jest „Ustawa rybacka” z 1932 r. Aktualnie przygotowywana jest jej nowelizacja, która nawiązuje do prawa wodnego (Ustawa z dnia 24 października 1974 r.) i będzie zmierzała do ustalenia, że wszystkie wody (z wyjątkiem wód powierzchniowych stojących oraz wód w studniach i rowach będących własnością właścicieli gruntów, na których się znajdują) są własnością państwa. Prawo wodne stanowi również, że ryby i inne organizmy żyjące w wodzie są jej pożytkami oraz że wykorzystywanie wód do celów rybackich wymaga pozwolenia wodno–prawnego. Przygotowywana ustawa dzieli wody powierzchniowe na:
— płynące w rzekach, potokach górskich, kanałach i innych ciekach o przepływach stałych lub okresowych oraz w źródłach, z których te cieki biorą początek;
— stojące znajdujące się w jeziorach i innych zbiornikach.
Normuje ona również wykorzystywanie wód do celów rybackich, w tym do amatorskiego połowu ryb. Jej artykuł 4 zobowiązuje uprawnionych użytkowników do prowadzenia racjonalnej gospodarki polegającej na korzystaniu z wód w sposób systematyczny, pełny i zgodny z ich znaczeniem w ... czytaj dalej
kategoria: Rodzina: sumikowate
Naturalnym środowiskiem sumika karłowatego jest przybrzeżna strefa stojących lub wolno płynących wód, o dnie miękkim i porośniętym gęsto roślinnością. Gatunek ten trze się w lipcu. Samica składa ikrę w gniazda strzeżone przez samca. W ciągu dwóch pierwszych miesięcy życia narybek uzyskuje długość około 5 cm.
Sumik jest rybą wszystkożerną. Obok fauny dennej spożywa również roślinność, ikrę, a także młodociane stadia innych ryb, wykazując skłonność do drapieżnictwa. W wodach Polski osiąga długość 18—24 cm i masę 150—200 g, podczas gdy osobniki z naturalnych wód amerykańskich uzyskują długość 45 cm i masę około 2,5 kg.
Pomimo że sumik posiada smaczne i delikatne mięso, w naszej gospodarce rybnej traktowany jest jako uciążliwy chwast (Adamczyk 1975). Mając niewielkie wymagania pokarmowe i niszcząc ikrę oraz wylęg innych ryb, potrafi on szybko opanować zbiornik i poważnie ograniczyć występowanie gatunków uznanych za cenne. W kilku ostatnich latach rozpoczęto chów gatunku Ictalurus punctatus w zamkniętych obiegach wody. ... czytaj dalej